Gerçekten belge lazım mı?
Bu sorunun cevabı, sınırı ne için kullanacağına bağlı ve iki cevap arasındaki fark büyük.
Görsel ve analiz için — uçuş videosu, eğim ve bakı, manzara, güneşlenme, mesafeler — sınırın birkaç metre şaşması hiçbir sonucu değiştirmez. Arazinin eğimi, kaç saat güneş aldığı ya da denizin görünüp görünmediği, sınır çizgisinin santimi değil arazinin kendisi tarafından belirlenir. Burada elindekiyle çalışmak yeterlidir.
Resmî bir işlem için — satış, ifraz, tevhit, ruhsat, sınır anlaşmazlığı — hiçbir dijital araç yeterli değildir; bizimki de dahil. Tek geçerli kaynak yetkili müdürlüğün kendi kaydıdır. Bunu Veri Kaynakları sayfasında da yazıyoruz ve raporun üstünde de yazıyor.
Özetle
Video ya da rapor için yeni belge çıkartmana gerek yok. Aplikasyon yaptırmak gerekiyorsa bunu zaten asıl işlem için yaptırıyorsun; elindeki kroki de o işten kalmış olabilir.
Elinde kroki varsa
Bir arazi alım satımından, ifraz işleminden ya da inşaat sürecinden kalmış aplikasyon krokisi dosyanda duruyor olabilir. Köşe koordinatları o krokinin üstünde, genellikle şöyle bir çizelgede yazar:
| Nokta No | Y (Sağa) | X (Yukarı) |
|---|---|---|
| 1 | 526480,12 | 4243110,55 |
| 2 | 526542,90 | 4243156,20 |
| 3 | 526500,00 | 4243100,00 |
Yapman gereken tek şey bu satırları olduğu gibi kopyalayıp yapıştırmak. Nokta numarası sütununu silmene, virgülleri noktaya çevirmene, dilim ya da koordinat sistemi seçmene gerek yok — üçü de yapıştırdığın metinden tanınıyor.
Belge kâğıt üzerindeyse sayıları elle yazman gerekir; o zaman da yukarıdaki düzeni koruman yeterli: her satıra bir köşe, aralarında boşluk.
Köşeleri parsel sınırı boyunca art arda gir; çapraz atlarsan sınır kendi üstünden geçer ve alan yanlış çıkar. Son köşeyi tekrar yazmana gerek yok, sınır kendiliğinden kapanır.
Belgen yoksa
En hızlı yol sınırı haritadan kendin çizmek. Tarla, bahçe ve zeytinlik sınırları uydu görüntüsünde çoğu zaman açıkça görünür: duvar, çit, ağaç sırası, tarla arası yol, renk değişimi. Uygulamada sınırı tıklayarak çiziyorsun, köşeleri sonradan taşıyabiliyorsun.
Bu yolun getirdiği doğruluk, videonun ve arazi analizinin ihtiyaç duyduğundan fazlasıdır. Götürdüğü şey ise resmî geçerliliktir — zaten çizilmiş bir sınırın da yoktu.
Ada ve parsel numaranı biliyorsan onları etiket olarak yazabilirsin; rapora ve videoya öyle geçer.
Resmî koordinat gerekiyorsa
Aplikasyon, parselin tapu planındaki sınırlarının zeminde işaretlenmesi işlemidir. Ölçü ekibi araziye gider, köşe noktalarını bulur ve işaretler; sonucunda düzenlenen aplikasyon krokisinde köşe noktalarının koordinatları, kenar uzunlukları, hesaplanan alan ve yanılma sınırı yer alır.
- Nereye başvurulur: parselin bağlı olduğu Kadastro Müdürlüğüne ya da yetkilendirilmiş LİHKAB (Lisanslı Harita Kadastro Mühendisleri ve Büroları) bürosuna.
- Kim isteyebilir: taşınmazın maliki, hissedarlarından biri ya da vekili. Tapu bilgisi ve kimlik istenir; vekâletle geliniyorsa vekâletname.
- Ne kadar sürer: aynı gün biten bir işlem değildir — arazide ölçü yapılması gerekir.
- Ücret: ücretli bir hizmettir. Tarife her yıl yayımlanır; güncel tutarı başvuracağın müdürlükten ya da TKGM'den teyit et.
Kadastro müdürlüklerinin talebe bağlı hizmetleri yalnız aplikasyondan ibaret değil; yer gösterme ve plan örneği gibi başka işlemler de var ve kapsamları farklı. İhtiyacın yalnızca köşe koordinatlarıysa, hangi belgenin bunu taşıdığını başvuru sırasında müdürlüğe sormak en doğrusu — gereğinden kapsamlı bir işlem yaptırmanın anlamı yok.
Sayılar ne anlatıyor
Krokideki koordinatlar enlem–boylam değildir. Metre cinsinden düzlem koordinatlarıdır ve iki sayıdan oluşur:
- Sağa (Y) — doğu yönündeki mesafe. Türkiye'de 500.000 civarında, altı haneli.
- Yukarı (X) — kuzey yönündeki mesafe, ekvatordan itibaren. 4 milyon civarında, yedi haneli.
Hangisinin hangisi olduğunu karıştırmak zor: yukarı her zaman daha büyüktür.
Dilim ve orta meridyen
Yeryüzü eğri, kâğıt düz. Bu yüzden ülke 3 derecelik dilimlere bölünür ve her dilim kendi orta meridyenine göre hesaplanır: 27°, 30°, 33°, 36°, 39°, 42°, 45°. Aynı sağa değeri, hangi dilimde olduğuna göre bambaşka bir yeri gösterir.
Bazı belgelerde dilim, sağa değerinin başına eklenmiş olarak gelir — 30526480 gibi. Bu "30 derece diliminde 526.480" demektir. Parvio bu öneki tanır ve dilimi oradan okur; önek yoksa haritada baktığın yerden çıkarır.
Yıllar önce üretilmiş bir belgedeki koordinatlar bugünkünden farklı bir datuma göre hesaplanmış olabilir. Böyle bir durumda sınırın şekli doğru çıkar ama tamamı topluca kayar — parsel görüntünün üstünde komşu tarlaya oturmuş görünür. Şekil doğru, yer yanlışsa sebebi genellikle budur. Parvio bu kaymayı düzeltmiyor; sınırı elle çizmek bu durumda daha isabetli olur.
Sık sorulanlar
Parselimin köşe koordinatlarını nereden alabilirim?
Köşe koordinatları aplikasyon krokisinde yazar. Kadastro Müdürlüğü'ne ya da yetkili LİHKAB bürosuna malik, hissedar veya vekil olarak başvurulur; tapu ve kimlik istenir. Ücretli bir hizmettir ve ölçü ekibi araziye gittiği için aynı gün bitmez. Video ya da arazi analizi için buna gerek yok — sınırı haritadan çizmek yeterli.
Sağa ve yukarı ne demek?
Sağa (Y) doğu yönündeki, yukarı (X) kuzey yönündeki mesafedir; ikisi birlikte düzlem koordinatı verir. Türkiye'de yukarı 4 milyon civarında yedi haneli, sağa 500 bin civarında altı hanelidir. Derece değil, metre cinsindendir.
Koordinatın başındaki 27, 30, 33 gibi sayı nedir?
Dilim numarasıdır; koordinatın hangi orta meridyene göre hesaplandığını söyler. Türkiye 3 derecelik dilimlere bölünmüştür, orta meridyenleri 27, 30, 33, 36, 39, 42 ve 45 derecedir. 30526480 değeri, 30 derece diliminde 526.480 demektir.
Ada ve parsel numarasıyla koordinat bulunur mu?
Ada ve parsel numarası bir adrestir, geometri değildir: hangi parsel olduğunu söyler, köşelerinin nerede olduğunu söylemez. Koordinat için ya bir belgeye ya da sınırı haritada göstermeye ihtiyaç var. Ada ve parsel numaranı Parvio'da etiket olarak yazabilirsin; rapora ve videoya öyle geçer.
Elimde hiçbir belge yoksa parselimi nasıl gösteririm?
Sınırı harita üzerinde kendin çizersin. Tarla, bahçe ve zeytinlik sınırları uydu görüntüsünde çoğu zaman görünür. Video ve arazi analizi için bu yeterlidir; resmî bir işlem için değildir.
Koordinatları hangi biçimde yapıştırmalıyım?
Olduğu gibi. Nokta numarası sütunu, Türkçe ondalık virgül, sekme ya da boşluk ayracı, dilim öneki — hepsi tanınır. Koordinat sistemini ve orta meridyeni de seçmene gerek yok; yapıştırdığın metinden çıkarılır. Sonuç beklediğin yere düşmezse listeden kendin seçebilirsin.